X
تبلیغات
هنر و گرافیک - طرح جلد کتاب

هنر و گرافیک

طرح جلد کتاب

طرح جلد کتاب

جلد پوششی است که برای تبلیغ و محافظت از محصول فرهنگی تجاری تولید می شود.

طرح جلد می تواند برای نشریه یا کتاب و یا حتی بروشوروکاتالوگ طراحی شود.ولی در این بخش از بحث، منظور از طرح جلد ، جلد کتاب است. جلد کتاب دارای سه بخش اصلی است: روی جلد، عطف وپشت جلد که امکان دارد بخش های لب برگردان، رول باند و قاب جلد* نیز به آن اضافه شود. البته قاب جلد بیشتر برای کتب نفیس (مانند دیوان اشعار)و یا مجموعه های چند جلدی که الزامی است با یکدیگر ارائه شوند،تهیه می گردد. پر اهمیت ترین بخش در طراحی جلد به طور مشخص روی جلد است. در این بخش عنوان کتاب ، عنوان نویسنده یا نویسندگان و مترجم ویا مترجمان و بطور معمول تصویر تزئینی ـ مفهومی آورده می شود. عنوان کتاب معمولاً در نیمه بالای روی جلد قید می شود.

ویترین کتابفروشی ـ ها)کتاب های زیر را نپوشانند. عنوان نویسنده بسته به اهمیت عنوان کتاب ،شهرت نویسنده و جنبه ها و اصول زیبا شناسی ،نزدیک عنوان کتاب (پایین یا بالای آن)و یا در پائین کتاب و با فاصله از عنوان کتاب آورده می شود. اندازه ی قلم نوشتار در طرح روی جلد تابع قانون مشخصی نیست اما آنچه بدیهی است اندازه عنوان کتاب با اختلاف قابل توجهی از دیگر نوشته ها بزرگ تر و یا بصورتی مناسب دارای دید لازم باشد. (استفاده از رنگ های ویژه ، محل قرار گیری و...) درعطف کتاب ، با توجه به فضای در اختیار (تعداد صفحات و به پیروی از آن پهنای عطف) عنوان کتاب، نام نویسنده و عنوان و نشانه قید می شود. در قسمت پشت جلد نیز آرم و عنوان ناشر ،قیمت کتاب ، توضیحات احتمالی درباره کتاب ،مؤلف و ... قید می شود . (پشت جلد در عین حال ممکن است فاقد یک یا تمامی عوامل ذکر شده باشد ) معمولا بنگاهای انتشاراتی بزرگ و مطرح برای جلد کتاب خاص  خویش یک یونیفورم* مشخص تعیین و سپس بر اساس آن هر کتاب را طراحی می کنند. ابعاد کتاب (رقعی،خشتی ،رحلی و...) را سفارش دهنده مشخص می کند ، (اگر چه مسلما ناشر بر اساس موضوع و مخاطب و البته مسائل فنّی و اقتصادی این ابعاد را تعیین می کند ) همچنین میزان پهنای کتاب (عطف)و تعیین این اندازه بر اساس تعداد صفحات  انجام می گیرد : برای هر 100 صفحه، در صورتی که کاغذ کتاب 70 گرمی ایرانی باشد ، حدود 6 میلی متر و در صورتی که کاغذ تحریر 70 گرمی خارجی باشد، حدود 5/4 میلی متر در اختیار خواهیم داشت. طراحی جلداز جمله گونه های گرافیک است که بدلیل بستر کار (زمینه های فرهنگی ) و مدت زمان درگیری بالای محصول و مخاطب ، امکان بروز خلاقیت های گرافیکی و توقع کشف و دریافت این خلاقیت ها از سوی مخاطب ،موجود است      

استفاده از تایپوگرافی* نیز می تواند جایگاه ویژه ای در نحوه ارائه عنوان در جلد کتاب داشته باشد . البته این شیوه بیشتر برای عناوین کوتاهی که برای مخاطب دارای پیشینه ی ذهنی هستند مناسب است .  علاوه بر این ،شیوه ی تایپو گرافی در کتب ویژه ی کودکان توصیه نمی شود . نحوه چیدمان عناصر بصری نیز ترجیحاً به گونه ای خواهد که به سمت داخل کتاب حرمت داشته باشد ،خواننده را به باز کردن آن ترغیب کند.(همچون دیگر موارد چیدمان در صفحه آرائی )تقسیم بندی فضای عطف می تواند به جذابیت طرح جلد بیفزاید ولی به دلیل محدودیت های تکنیکی (بویژه در ایران) در صورتی که زمینه عطف را با نونار های رنگی از روی جلد متمایز میکنید، بهتر است این نوار بر روی جلد و بخش پشت جلد امتداد داشته باشد ، زیرا همانگونه که اشاره شد در صورتی که نوار مورد نظر دقیقاً در قسمت عطف قرار داشته باشد، در هنگام صحافی امکان آنکه خط تا ،دقیقاً در محل مورد نظرقرار نگیرد وجود دارد و این امر سبب می شود خطی از رنگ نوار بر روی جلد قرارگیرد و یا بخشی از رنگ جلد به سمت عطف برود که در هر حال سبب لطمه زدن به طرح خواهد شد. در طراحی کتب نفیس و وزین (از نظر موضوع و البته حجم صفحات )امکان طراحی روکش جلد* نیز میسر خواهد بود. روکش جلد ،جلدی است که معمولاً بر روی مقوا و یا کاغذ(گلاسه) ارائه می شود و در بسیاری موارد همان طرح روی جلد بر روی آن منعکس می شود .ابعاد روکش جلد متناسب با جلد خواهد بود . بلندای آن برابر با بلندای جلد و پهنای آن برابر با پهنای جلد در حالت باز شده به اضافه دو لب برگردان به اندازه های دلخواه خواهد بود . (معمولاً این انداره کمتر از 6 سانتی متر نخواهد بود )این لب برگردان ها از محل تا خور به سطح داخلی جلد تا زده می شوند و از این طریق روکش جلد را مستقر می کنند.           

+ نوشته شده در  سه شنبه چهاردهم اردیبهشت 1389ساعت 22:14  توسط شقایق آیدون  |